W ostatnich dniach rząd Wielkiej Brytanii ogłosił znaczące zmiany w zasadach zatrudniania pracowników w sektorze opieki społecznej. Nowe przepisy, które wejdą w życie 9 kwietnia 2025 roku, nakładają na pracodawców obowiązek wykazania, że przed rozpoczęciem rekrutacji międzynarodowej podjęli realne i udokumentowane próby zatrudnienia pracowników już przebywających na terenie Wielkiej Brytanii.
Celem tych zmian jest ograniczenie nadużyć w systemie wizowym oraz promowanie lokalnego rynku pracy, przy jednoczesnym utrzymaniu możliwości pozyskiwania wykwalifikowanych pracowników z zagranicy wyłącznie w sytuacjach rzeczywistej potrzeby. Nowe regulacje mają również stanowić element szerszej strategii uporządkowania i uszczelnienia brytyjskiego systemu migracyjnego.
Dlaczego ta zmiana jest tak istotna?
Od 2020 roku system wiz Health & Care został wprowadzony jako odpowiedź na poważne braki kadrowe w sektorze opieki zdrowotnej i społecznej, pogłębione przez Brexit oraz pandemię COVID-19. W efekcie do Wielkiej Brytanii przyjechało ponad 300 tysięcy pracowników z całego świata, głównie z Nigerii, Indii, Zimbabwe oraz Filipin, podejmując zatrudnienie w tym kluczowym sektorze.
Niestety, rzeczywistość okazała się dla wielu migrantów niezwykle trudna. Coraz częściej odnotowywano przypadki nielegalnego pobierania opłat za sponsorowanie wiz, braku rzeczywistego zatrudnienia po przyjeździe, zaniżania wynagrodzeń, a nawet szantażu deportacją w przypadku zgłaszania nadużyć.
Zgodnie z danymi statystycznymi, od połowy 2022 roku do końca 2024 roku cofnięto łącznie 470 licencji przyznanych pracodawcom, którzy dopuścili się poważnych naruszeń obowiązujących przepisów oraz praw pracowniczych.
Co nowe przepisy oznaczają dla pracodawców i pracowników?
Dla pracodawców nowe regulacje wiążą się z dodatkowymi obowiązkami oraz zaostrzeniem kontroli. Przede wszystkim zobowiązani będą oni do priorytetowego zatrudniania pracowników już przebywających na terenie Wielkiej Brytanii. Minimalna stawka wynagrodzenia dla pracowników sektora opieki zostanie podniesiona do poziomu £12,82 za godzinę. Rząd zapowiada również wzmożoną kontrolę firm, które dopuszczają się nadużyć w ramach systemu wizowego. Ponadto planowane są zmiany w krótkoterminowych wizach studenckich, mające na celu ograniczenie ryzyka wykorzystywania ich do nielegalnej pracy.
Dla pracowników opieki nowe przepisy mogą oznaczać realną szansę na poprawę warunków zatrudnienia i większą stabilność. Rząd deklaruje, że jego celem jest „przywrócenie porządku” w systemie migracyjnym, przy jednoczesnym wsparciu osób, które już legalnie przebywają i pracują w Wielkiej Brytanii. Nowe regulacje mają zatem chronić prawa pracowników oraz zwiększyć przejrzystość i bezpieczeństwo rynku pracy w sektorze opieki.
Co zatem powinni zrobić pracodawcy w obliczu nadchodzących zmian?
Pracodawcy powinni w pierwszej kolejności dokładnie zweryfikować swoje procedury rekrutacyjne, aby upewnić się, że są one zgodne z nowymi przepisami. Kluczowe będzie posiadanie kompletnej i aktualnej dokumentacji potwierdzającej podjęte próby zatrudnienia pracowników już obecnych na terenie Wielkiej Brytanii przed rozpoczęciem rekrutacji międzynarodowej.
Niezwykle istotne jest również przygotowanie się na bardziej rygorystyczne kontrole ze strony organów nadzoru. W praktyce oznacza to konieczność utrzymywania przejrzystych procesów, przestrzegania minimalnych stawek wynagrodzeń oraz unikania jakichkolwiek działań mogących zostać uznane za nadużycia w systemie wizowym. Pracodawcy powinni także zadbać o bieżące szkolenia kadry zarządzającej i działów HR w zakresie zmieniających się przepisów imigracyjnych.
Podsumowując:
Zmiany wprowadzone w Wielkiej Brytanii to nie tylko element szerszej polityki migracyjnej, lecz także wyraźna odpowiedź na poważny problem wyzysku i nadużyć w sektorze opieki. Nowe regulacje mają na celu zwiększenie ochrony pracowników, uporządkowanie rynku pracy oraz wyeliminowanie nieuczciwych praktyk stosowanych przez część pracodawców.
Warto na bieżąco śledzić kolejne zmiany w polityce imigracyjnej. Proponowane zmiany mają dodatkowo uszczelnić system, wprowadzając nowe rozwiązania i mechanizmy nadzoru, które jeszcze bardziej zabezpieczą rynek pracy i prawa pracowników migrujących.
* dane na marzec 2025 roku